Càng gần ngày thi, lượng kiến thức cần ôn tập càng nhiều, trong khi thời gian chuẩn bị lại không còn nhiều. Nếu chỉ đọc đi đọc lại sách giáo khoa hoặc cố gắng học thuộc từng câu chữ, bạn có thể nhanh quên và khó hệ thống kiến thức khi làm bài.
Vậy sát ngày thi nên học thế nào để ôn tập hiệu quả mà không bị quá tải? Bên cạnh việc xây dựng thời gian biểu hợp lý, lựa chọn phương pháp ghi chép và ôn tập phù hợp sẽ giúp bạn nắm được nội dung trọng tâm, ghi nhớ kiến thức tốt hơn và chủ động phát hiện phần còn chưa hiểu.
1. Vì sao nên lựa chọn ít nhất 1 phương pháp học tập phù hợp cho minh?
Mỗi người có cách tiếp thu và ghi nhớ kiến thức khác nhau. Lựa chọn phương pháp học tập phù hợp giúp bạn sắp xếp kiến thức có hệ thống, xác định nội dung trọng tâm và chủ động kiểm tra mức độ ghi nhớ. Thay vì cố gắng học thuộc tất cả thông tin cùng lúc, bạn có thể chia nhỏ bài học, liên kết các ý chính hoặc tự viết lại những gì đã nhớ để nhận ra phần kiến thức còn thiếu.
Không nhất thiết phải áp dụng nhiều phương pháp cùng lúc. Bạn nên thử nghiệm và lựa chọn cách học phù hợp với nội dung cần ôn, đồng thời điều chỉnh khi thấy phương pháp hiện tại chưa mang lại hiệu quả như mong muốn.
2. 6 Phương Pháp Học Tập Giúp Ôn Thi
Phương pháp Cornell: Biến ghi chép thành tài liệu ôn thi
Phương pháp Cornell được phát triển bởi Walter Pauk, giáo sư tại Đại học Cornell, vào thập niên 1950. Phương pháp này tổ chức nội dung ghi chép theo một bố cục rõ ràng, giúp người học thuận tiện theo dõi và tự kiểm tra kiến thức sau khi học.
Bố cục ghi chép Cornell
Một trang ghi chép Cornell gồm ba phần: vùng ghi nội dung chính, cột từ khóa hoặc câu hỏi ở bên trái và phần tóm tắt ở cuối trang. Mỗi khu vực có một chức năng riêng, giúp bạn vừa lưu lại kiến thức vừa tạo tài liệu phục vụ việc ôn tập.
Cách áp dụng Cornell khi ôn thi
Trước tiên, ghi lại những ý chính trong phần nội dung lớn nhất của trang giấy. Sau khi hoàn thành, chọn lọc từ khóa hoặc đặt câu hỏi tương ứng ở cột bên trái. Cuối trang, tóm tắt nội dung bằng một vài câu ngắn gọn.
Khi ôn tập, che phần ghi chép chính và dựa vào từ khóa hoặc câu hỏi để tự trình bày lại kiến thức. Sau đó, đối chiếu với nội dung ban đầu để kiểm tra phần đã nhớ và phần cần học thêm.
Để ghi chú thuận tiện cho cả việc ôn thi lẫn tra cứu sau này, bạn có thể dùng bút highlight để đánh dấu các khái niệm quan trọng, công thức hoặc nội dung cần ghi nhớ. Nên chọn một quy ước màu nhất quán, chẳng hạn mỗi màu tương ứng với một nhóm thông tin, giúp bạn nhanh chóng tìm lại nội dung cần thiết mà không phải đọc lại toàn bộ trang ghi chép. Cách làm này vừa hỗ trợ quá trình ôn tập, vừa giúp tài liệu học tập dễ theo dõi và sử dụng lâu dài..
Phương pháp Mind Mapping: Hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy
Sơ đồ tư duy (Mind Mapping) được Tony Buzan phổ biến và phát triển thành một phương pháp ghi chép trực quan từ thập niên 1960. Thay vì trình bày kiến thức theo các đoạn văn dài, phương pháp này thể hiện nội dung bằng các nhánh liên kết với nhau xoay quanh một chủ đề trung tâm.
Điểm nổi bật của sơ đồ tư duy
Sơ đồ tư duy giúp bạn nhìn thấy mối liên hệ giữa chủ đề chính, các ý lớn và những nội dung chi tiết. Cách trình bày bằng từ khóa, màu sắc và hình ảnh cũng giúp trang ghi chép dễ quan sát, thuận tiện cho việc rà soát toàn bộ bài học.
Cách lập sơ đồ tư duy hiệu quả
Bắt đầu bằng cách đặt chủ đề chính ở trung tâm trang giấy, sau đó chia thành các nhánh tương ứng với những nội dung lớn. Tiếp tục bổ sung các nhánh nhỏ để thể hiện kiến thức chi tiết, ưu tiên từ khóa ngắn gọn thay vì chép nguyên văn.
Để sơ đồ tư duy thêm sinh động và dễ phân biệt các nhóm kiến thức, bạn có thể kết hợp bút Fiber Pen và Acrylic Marker Colokit nhà Thiên Long để viết tiêu đề, ghi nội dung, tạo các nhánh màu sắc, đồng thời trang trí tiêu đề, tô điểm các khung nội dung hoặc làm nổi bật chủ đề chính. Phối hợp màu sắc hợp lý sẽ giúp sơ đồ tư duy trở nên trực quan, bắt mắt và dễ theo dõi hơn khi ôn tập.
Sơ đồ tư duy phù hợp khi cần tổng hợp một chương học, hệ thống kiến thức có nhiều mối liên hệ hoặc ôn nhanh các ý chính trước ngày thi.
Phương pháp Outline: Sắp xếp kiến thức theo dàn ý logic
Outline là phương pháp ghi chép theo dàn ý, trong đó kiến thức được phân chia thành các cấp độ từ nội dung chính đến ý phụ và chi tiết bổ trợ. Cách ghi chép này chú trọng trật tự và mối quan hệ giữa các ý, giúp người học hiểu cách một chủ đề được triển khai.
Vì sao nên ghi chép theo dàn ý?
Khi kiến thức được sắp xếp theo thứ tự rõ ràng, bạn sẽ dễ xác định nội dung nào là trọng tâm, nội dung nào dùng để giải thích hoặc bổ sung. Phương pháp này cũng hỗ trợ việc ôn các môn có nhiều khái niệm, đặc điểm, nguyên nhân, kết quả hoặc diễn biến cần ghi nhớ.
Cách xây dựng dàn ý dễ ôn tập
Trước hết, xác định chủ đề lớn rồi chia thành các mục chính. Dưới mỗi mục, tiếp tục ghi các ý phụ và thông tin cần thiết theo đúng thứ tự logic. Sử dụng cách đánh số, thụt đầu dòng hoặc phân cấp tiêu đề nhất quán để dễ theo dõi.
Sau khi hoàn thành, rà soát dàn ý và loại bỏ những nội dung trùng lặp hoặc không cần thiết. Khi ôn tập, hãy thử trình bày lại từng mục dựa trên tiêu đề và từ khóa thay vì đọc toàn bộ dàn ý nhiều lần.
Phương pháp Charting: Ghi nhớ kiến thức bằng bảng biểu
Charting là phương pháp ghi chép theo dạng bảng, sắp xếp thông tin thành hàng và cột dựa trên các tiêu chí cụ thể. Phương pháp này giúp người học quan sát nhiều nội dung song song và nhận ra điểm giống, khác nhau giữa chúng.
Điểm mạnh của phương pháp Charting
Bảng biểu đặc biệt hữu ích khi kiến thức có nhiều tiêu chí cần đối chiếu. Thay vì đọc từng đoạn riêng biệt, bạn có thể theo dõi thông tin theo cùng một hệ thống, nhờ đó dễ nhận diện đặc điểm và tránh nhầm lẫn giữa các nội dung gần giống nhau.
Cách lập bảng ghi chép dễ nhớ
Trước tiên, xác định những nội dung cần so sánh và lựa chọn tiêu chí phù hợp để làm tiêu đề cột. Sau đó, điền thông tin tương ứng vào từng ô, ưu tiên cách diễn đạt ngắn gọn nhưng đủ ý.
Khi hoàn thành bảng, hãy kiểm tra xem các tiêu chí đã thống nhất chưa và thông tin có được đặt đúng vị trí không. Trong quá trình ôn tập, thử che một số cột hoặc hàng để tự nhớ lại phần kiến thức còn thiếu.
Phương pháp Slides: Trình bày bài học theo từng trang trực quan
Ghi chép dạng Slides là cách chia kiến thức thành từng trang nhỏ, mỗi trang tập trung vào một nội dung chính. Phương pháp này mô phỏng cách trình bày của một bộ slide, kết hợp tiêu đề, từ khóa, hình ảnh và các ý ngắn để thông tin dễ theo dõi.
Nguyên tắc trình bày nội dung dạng Slides
Mỗi trang ghi chép nên tập trung vào một chủ đề hoặc một nhóm ý có liên quan, với nội dung được chọn lọc để tránh quá nhiều chữ. Bên cạnh việc sắp xếp tiêu đề rõ ràng và phân cấp các ý hợp lý, bạn có thể vẽ thêm hình minh họa, nhân vật hoặc biểu tượng liên quan đến bài học để trang ghi chép sinh động và dễ hình dung hơn. Các dụng cụ mỹ thuật Colokit như bút Acrylic Marker, Fiber Pen và màu sáp sẽ giúp bạn phác họa, tô màu và hoàn thiện hình vẽ theo cách riêng.
Cách thiết kế trang ghi chép hiệu quả
Chia bài học thành các phần nhỏ trước khi bắt đầu ghi chép. Với mỗi phần, đặt tiêu đề, chọn lọc các ý quan trọng rồi trình bày bằng gạch đầu dòng, sơ đồ hoặc hình minh họa khi cần thiết.
Bạn có thể dùng bút highlight để đánh dấu tiêu đề, công thức hoặc từ khóa cần chú ý. Sau khi hoàn thành, thử nhìn vào tiêu đề của từng trang và tự tóm tắt nội dung tương ứng. Đây là cách kiểm tra xem bạn đã thực sự nắm được bài học hay mới chỉ ghi chép lại thông tin.
Phương pháp Brain Dump: Kiểm tra kiến thức bằng trí nhớ
Brain Dump là phương pháp yêu cầu người học viết ra tất cả những gì mình nhớ được về một chủ đề mà không nhìn tài liệu. Sau đó, bạn đối chiếu phần đã viết với nội dung gốc để xác định kiến thức đã nắm vững và những phần còn thiếu.
Vì sao nên ôn tập bằng Brain Dump?
Đọc lại tài liệu có thể khiến bạn cảm thấy quen thuộc với nội dung, nhưng điều đó không đồng nghĩa bạn có thể tự nhớ lại khi làm bài thi. Brain Dump buộc bạn chủ động truy xuất thông tin từ trí nhớ, qua đó nhận diện rõ hơn những phần chưa chắc chắn.
Quy trình thực hiện Brain Dump
Chọn một chủ đề hoặc phần kiến thức cần ôn, sau đó đóng sách và cất tài liệu sang một bên. Viết ra những gì bạn nhớ được theo cách diễn đạt của mình, bao gồm các ý chính, khái niệm, công thức hoặc thông tin quan trọng.
Tiếp theo, mở tài liệu để đối chiếu và bổ sung những nội dung còn thiếu hoặc chưa chính xác. Tập trung ôn lại các phần này rồi thực hiện Brain Dump thêm một lần để kiểm tra mức độ ghi nhớ.
Mục tiêu phương pháp này là xác định mình đã hiểu và nhớ được bao nhiêu kiến thức trước khi bước vào phòng thi. Vì Brain Dump đòi hỏi bạn viết ra nhiều kiến thức cùng lúc, giấy A4 CopyPlus sẽ là lựa chọn phù hợp để có thêm không gian ghi chép và hệ thống lại nội dung cần ôn tập. Để quá trình ghi chép không bị gián đoạn, bạn có thể tham khảo bút từ nhà Thiên Long như: TL-098, TL-107, TL-109, PRO-079, PRO-027. Một trải nghiệm viết mượt mà sẽ giúp duy trì dòng suy nghĩ liền mạch và ghi lại các kiến thức một cách nhanh chóng.
3. Lựa chọn phương pháp học tập dựa trên nhu cầu ôn tập
Sáu phương pháp trên được lựa chọn dựa trên các tiêu chí như khả năng hệ thống kiến thức, mức độ trực quan, tính thuận tiện khi ghi chép và khả năng tự kiểm tra, củng cố trí nhớ. Tùy vào đặc điểm nội dung cần học và nhu cầu ôn tập, bạn có thể chọn phương pháp phù hợp hoặc kết hợp nhiều cách để tận dụng hiệu quả quỹ thời gian trước kỳ thi.
Viết bình luận